Πλαίσιο Χαρτογράφησης Χρηματοδοτικών Μηχανισμών και Αξιολόγησης Επενδυτικού Ρίσκου για Ενεργειακές Αναβαθμίσεις στην Ελλάδα

Abstract

Η ενεργειακή αναβάθμιση του οικιακού κτιριακού αποθέματος αποτελεί βασικό μέσο για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης, τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τη βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας των κατοικιών. Παρά τη διαθεσιμότητα τεχνικά ώριμων λύσεων, η υλοποίηση σχετικών παρεμβάσεων περιορίζεται συχνά από το υψηλό αρχικό κόστος, την περιορισμένη δυνατότητα χρήσης ιδίων κεφαλαίων και την αβεβαιότητα ως προς τη μελλοντική οικονομική τους απόδοση. Παράλληλα, η ύπαρξη διαφορετικών τραπεζικών δανείων, ευρωπαϊκών επιδοτήσεων και υβριδικών χρηματοδοτικών σχημάτων δυσχεραίνει τη σύγκριση των διαθέσιμων επιλογών από τους ιδιοκτήτες κατοικιών. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ανάπτυξη ενός οικονομικού πλαισίου προσομοίωσης για τη συγκριτική αξιολόγηση χρηματοδοτικών μηχανισμών ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών. Για κάθε χρηματοδοτικό μηχανισμό καταρτίζεται αντίστοιχο μοντέλο ταμειακών ροών. Η οικονομική αξιολόγηση πραγματοποιείται με τη χρήση των δεικτών Καθαρής Παρούσας Αξίας (NPV), Εσωτερικού Συντελεστή Απόδοσης (IRR), Απόδοσης Επένδυσης (ROI), Απλής Περιόδου Αποπληρωμής (PBP) και Προεξοφλημένης Περιόδου Αποπληρωμής (DPP). Για την ενσωμάτωση της αβεβαιότητας στις βασικές παραμέτρους του μοντέλου εφαρμόζεται προσομοίωση Monte Carlo, μέσω 10.000 προσομοιώσεων για κάθε χρηματοδοτικό σχήμα. Με αυτόν τον τρόπο εξετάζεται η κατανομή των πιθανών οικονομικών αποτελεσμάτων και η πιθανότητα επίτευξης θετικής οικονομικής απόδοσης. Η μεθοδολογία εφαρμόζεται σε μονοκατοικία αναφοράς από τη βάση δεδομένων Typology Approach for Building Stock Energy Assessment (TABULA), για την οποία εξετάζεται ένα ολοκληρωμένο σενάριο παρεμβάσεων. Στο πλαίσιο της εργασίας μελετώνται δανειακά χρηματοδοτικά σχήματα, ευρωπαϊκές και κρατικές επιδοτήσεις, καθώς και συνδυασμοί διαφορετικών μορφών χρηματοδότησης. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν ότι η οικονομική βιωσιμότητα της ίδιας τεχνικής παρέμβασης διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με τη χρηματοδοτική δομή. Τα σχήματα που περιλαμβάνουν επιδοτήσεις ή ευνοϊκότερους όρους χρηματοδότησης εμφανίζουν γενικά υψηλότερη πιθανότητα θετικής καθαρής παρούσας αξίας και μικρότερη οικονομική επιβάρυνση κατά τα πρώτα έτη λειτουργίας. Αντίθετα, ορισμένα δανειακά σχήματα δημιουργούν μεγαλύτερη πίεση στις ταμειακές ροές και αυξημένη έκθεση του ιδιοκτήτη σε χρηματοοικονομικό κίνδυνο. Συμπερασματικά, η εργασία αναδεικνύει τη σημασία της ποσοτικά τεκμηριωμένης αξιολόγησης των διαθέσιμων χρηματοδοτικών επιλογών και προτείνει ένα πλαίσιο υποστήριξης αποφάσεων, το οποίο μπορεί να βοηθήσει τους ιδιοκτήτες κατοικιών να επιλέξουν λύσεις που συνδυάζουν οικονομική αποδοτικότητα και περιορισμένο επενδυτικό ρίσκο.